تقسیم بندی درسها به دو دسته حفظی و مفهومی به صورت مطلق کار درستی نیست. در مورد حفظی ترین درسها هم تسلط بر مفاهیم آن درس، کمک میکند مطالب بهتردر حافظه بماند. به عبارت دیگر، پس از تسلط بر مفاهیم اصلی یک درس، بهخاطرسپاری آنها ساده تر و ماندگاری آنها در حافظه بهتر صورت میگیرد.
در شیمی توصیه میشود قبل از به خاطرسپاری مطالب، مفاهیم اصلی را یادبگیریم مثلاً قبل از آنکه ترتیب قدرت اسیدی اسیدها را حفظ کنیم، مفهومقدرت اسیدی را بفهمیم.

2- ضریب درس شیمی در کنکور چگونه است؟

شیمی یک درس اختصاصی است. در رشته ریاضی برای بسیاری از مهندسی ها مثلبرق، مکانیک، هوا فضا، عمران، مواد، کامپیوتر و فنآوری اطلاعات وگرایشهای رشته های انسانی مثل حقوق، مدیریتها و علوم اقتصادی که داوطلبانریاضی هم میتوانند در آن شرکت کنند، ضریب 2 دارد اما در رشته های مهندسیشیمی، پلیمر و نفت و مهندسی ایمنی و حفاظت و گرایشهای مربوطه، ضریب 3 دارد.
در رشته تجربی برای رشته های پزشکی، دندانپزشکی و دامپزشکی و کل رشته هایپیراپزشکی، صنایع غذایی، زیست شناسی، بیوتکنولوژی و گرایشهای وابسته بهآنها، ضریب 3 دارد. اما در رشته های شیمی محض و کاربردی و داروسازی، ضریب4 دارد. در گرایشهای انسانی مثل مدیریتها و حقوق برای دانش آموزان رشتهیتجربی، ضریب 2 دارد.

3- من علاقه ای به حفظکردن مطالب و درس های حفظی ندارم. شیمی را باید چگونه بخوانم؟

این احساس کاذب خود را فراموش کنید! علاقه های فردی خود را هنگام انتخابرشته به کار گیرید، نه هنگام مطالعه درسها. زمان مطالعه هر درس در برنامهمطالعه هفتگی ما با توجه به حجم آنها و ضریب آنها در کنکور در برنامه ریزیلحاظ میشوند. علاقه یا عدم علاقه ما به یک درس، نقشی در ساعت مطالعه ماندارد. برای حفظ کردن مطالب، آمادگی جسمی شما با دیگران فرقی ندارد پس بااین تلقین های بی مورد، آمادگی روحی خود را خراب نکنید و به رتبه خود ضربهنزنید.

4- آیا اهمیت درس شیمی در رشته ریاضی و تجربی یکسان است؟

همانطور که بیان شد، ضریب شیمی در رشتههای پرطرفدار ریاضی و تجربی یکسان نیست. هر چند تعداد ساعتهای تدریس وکتاب درسی دو رشته یکسان است اما علاقه مندی عمومی و ضریبها باعث میشود،اهمیت این درس در رشته تجربی پس از زیست شناسی، در مقام دوم و در رشتهریاضی و فیزیک در مقام سوم باشد.
نباید فراموش کرد، حجم کلی ساعتهای مطالعه شیمی در برنامه هفتگی مطالعه در دو رشته، نباید با هم تفاوت چندانی داشته باشد.

5- در هفته چند ساعت مطالعه درس شیمی لازم است؟

این بستگی به تعداد کل ساعت مطالعه هر دانش آموز در هفته دارد. برای یکدانش آموز پیش دانشگاهی که در هفته دو روز خالی از درسهای مدرسه دارد وپنج روز مدرسه میرود، حداقل 5 ساعت مطالعه شیمی در هفته، کمترین میزانمطالعه است که میتوان در نظر گرفت.

6- آیا ساعت مطالعه درس شیمی برای رشته ریاضی و تجربی یکسان است؟

هر چند تعداد ساعتهای درس شیمی و کتاب درسی برای دو رشته یکسان است، امااهمیت این درس از نظر ضرایب در رشته های پرطرفدار دو گروه یکسان نیست. همین باعث میشود ساعت مطالعه درس شیمی برای دانش آموزان تجربی، 2 تا 3ساعت در هفته از ریاضیها بیشتر باشد. سنگینتر شدن محتوای درس ریاضی وفیزیک در رشته ریاضی هم باعث کاهش ساعت مطالعه شیمی و افزایش ساعت مطالعهاین دو درس میشود.

7- آیا اهمیت کتابهای شیمی سال دوم، سوم و پیش دانشگاهی یکسان است؟

بله، یکسان است. تعداد سؤالهای کتابهای پیش دانشگاهی و سال سوم هر کدام 12سؤال و کتاب سال دوم 11 سؤال در کنکور سراسری سال 88 بوده است. با توجه بهاینکه ضریب کل درسها هم یکسان است، پس ارزش کل سؤالها با هم برابر است. البته این به معنای یکسان بودن محتوای علمی سه کتاب درسی نمیباشد اما درعمل، باید ارزش کلی یکسانی برای مطالعه این سه کتاب درنظر گرفت.

8- نقش خلاصه نویسی در مطالعه درس شیمی چگونه است؟

بسیار پراهمیت است. یک خلاصه نویسی خوب به دسته بندی مطالب و به خاطرسپاریآنها کمک زیادی میکند. بهتر است خلاصه نویسی روی فیشهای جداگانه مثلفیشهای جعبه لایتنر باشد و بر روی هر فیش، مطالب در ارتباط با یک موضوعنوشته شود. خلاصه برداری حتماً باید پس از مطالعه عمیق صورت گیرد. بیشترینکاربرد خلاصه های آماده شده، در دوران جمع بندی و دوره کردن مطالب خواهدبود که زمان اینکار، معمولاً در پایان امتحانات ترم دوم است.

9- مطالعه شیمیپایه (سال دوم و سوم) برای دانش آموزان سال آخر در دوره پیش دانشگاهیچگونه است و این مطالعه باید چه زمانی صورت گیرد؟

از آنجایی که بسیاری از مباحث کتاب پیش دانشگاهی، احتیاج به مطالب پیشنیازدارند، در بسیاری از مراکز آموزشی که دورهی درسی را از تابستان شروعمیکنند، یکی از کتابهای سال دوم یا سوم را نیز در کنار کتاب پیشدانشگاهیدر تابستان تدریس ميکنند. در طول سال نیز کمی از مطالب پایه را میتوان درترم اول و یا میانترم اول و دوم تدریس کرد اما با شروع ترم دومپیشدانشگاهی در ماههای دی تا اسفند، حجم زیاد و سنگین مطالب شیمیپیشدانشگاهی ترم دوم مانع از پرداختن به درسهای پایه خواهد بود. به طورکلی، هر چه حجم درسهای پایهای که در تابستان دوره میشوند بیشتر باشد، درطی سال تمرکز مطالعهی محتوای کتاب پیشدانشگاهی بیشتر خواهد بود.

10- من در حل کردن مسائل شیمی مشکل دارم. آیا درست است از مطالعه آنها صرفنظر کنم؟

تعداد سؤالهایی که احتیاج به محاسبههای عددی و اسکیومتری دارند، حدود30درصد کل سؤالهای شیمی است و قابل توجه است. بنابراین بهتر است این مشکلخود را حل کنید! بسیاری از مسائل عددی در شیمی مثل مسائل ترمودینامیک،سینتیک و تعادلها، مسائل سادهای هستند و کنارگذاشتن آنها به هیچوجه توصیهنمیشود. بهتر است با کمی وقتگذاشتن و حل مسائل نمونهی بیشتر، به اینگونهمسائل تسلط پیدا کنید.

12- اهمیت تست زدن و تست زدن بیش از حد معمول در شیمی چگونه است؟

کمتر از ریاضی و فیزیک است. به طور کلی در درسهایی که جنبه حفظی بیشتریدارند، به جای حل تستهای بیش از حد معمول، بهتر است به مطالعه دوباره وعمیقتر کتاب درسی و خلاصه ها بپردازیم. در درسهای ریاضی و فیزیک، معنایتست بیشتر حل کردن، تسلط بیشتر بر درس است اما در شیمی باید پس از مطالعهعمیق کتاب درسی به حل تستهای کنکور سراسری و آزاد در 5 سال گذشته پرداخت وپس از آن، بررسی تستهای المپیاد شیمی مرحله اول نیز بسیار مفید است. قبلاز حل این تستها، حلکردن تستهای تألیفی اساتید توصیه نمیشود.

13- گاهی تستهایی را میبینیم که از من پیرتر هستند، مثلاً مال کنکور 25 سال پیش است. آیا حل این تستها مهم است؟

بله، سن کنکور از سن شما بیشتر است اما اینکه تستهای قدیمی چه قدر ارزشدارد، بستگی به تست دارد. گاهی یک تست قدیمی یک مفهوم مهم را که هنوز همدر کتابهای درسی وجود دارد، به خوبی بیان میکند. پس این تست بدون توجه بهسال آن، تست خوبی محسوب ميشود. به طور کلی، در درس شیمی، تستهای مربوط بهسال 84 به بعد، از کتابهای درسی جدید طرح شدهاند و همه آنها برای ما مهمهستند و تستهای قبل از آن باید به خوبی گزینش و ویرایش شوند تا قابلاستفاده باشند.

14- تعداد تستهای آزمون سراسری و آزاد چگونه است؟

در آزمون سراسری هم در رشته ریاضی و هم در رشته تجربی، 35 سؤال از درسشیمی طرح میشود. در کنکور آزاد در آزمون پزشکی و غیرپزشکی در نوبت صبح وعصر، هر کدام 25 سؤال شیمی دارند.

15- برای هر تست شیمی چه قدر وقت باید اختصاص دهیم؟

با توجه به زمان کل دفترچه دروس اختصاصی و سؤال های درسهای دیگر، نسبتزمان هر تست شیمی از تستهای ریاضی و فیزیک کمتر است. بهتر است در حل هرتست شیمی، حداکثر یک دقیقه زمان به طور متوسط در نظر بگیریم و برای بررسیسؤال های شیمی در بار اول مثلاً در کنکور سراسری، حدود 30 دقیقه زماناختصاص دهیم و پس از آن به بررسی تستهای سختتر که در مرور اول دفترچه آنهارا حل نکرده ایم، بپردازیم.

16- من یک جزوه خیلی خوب دارم. آیا میتوانم به کتاب درسی کاری نداشته باشم؟

مسلماً خیر. هیچ جزوه خوبی جای کتاب درسی را نمیگیرد. اکثر جزوه هایاساتید برای راحتی در تدریس گردآوری شده است و شامل تمامی نکات کتاب درسینمیباشد. جزوه های خوب، مکمل کتاب و یک ابزار یادگیری هستند و بهتر است پساز تدریس، برای مرور و  جمع بندی در کنار مطالعه کتاب از آنهااستفاده شود.

17- شکلها و جدولهای موجود در کتاب درسی چه قدر اهمیت دارند؟ 

خیلی زیاد. تعداد سؤالهایی که از شکلها و جدولها مطرح میشوند، کاملاً قابلتوجه هستند و یادگیری آنها تنها با دقت در متن کتاب امکانپذیر است. هر سالدو تا سه سؤال از شکلها و جدولهای کتاب درسی مطرح میشود. گاهی از مفهومموردنظر، یک شکل سؤال میشود و گاهی یکی از اجزای شکل حذف میشود و از آنسؤال پرسیده میشود. بنابراین بررسی دقیق این شکلها و جدولها و بهخاطرسپاری آنها، کاملاً توصیه میشود.

18- آیا مطالعه مطالب حاشیه کتاب درسی برای کنکور لازم است؟

بله، حاشیه های کتاب مانند متن کتاب درسی مهم است و از نکات و مطالب مطرح شده در آن سؤال مطرح میشود.

19- آیا از مطالب بیشتر بدانیدها در کنکور، سؤال طرح میشود؟

خیر. اما مطالعه آنها به یادگیری عمیق مطالب درسی موجود در متن کتاب درسیکمک میکند. بنابراین توصیه میشود در تدریس در کلاسهای درسی مورد توجه قرارگیرد. اما در مطالعه های جمع بندی، مطالعه آنها ضروری نمیباشد.

20- آیا حفظ کردن تمامی واکنشها و فرمولهای موجود در کتابهای درسی الزامی است؟

بله. دسته بندی واکنشها و معادله های شیمیایی به حفظ کردن آنها کمک میکند. از هر فرمول و معادله به کار رفته در کتاب یا معادله های مشابه آنها که باعوض کردن عنصر و استفاده از عنصر دیگر هم گروه آن میتواند ساخته شود، سؤالمطرح میشود. در سؤالهای چند سال اخیر مشاهده میشود که از فرمول شیمیایی کهدر کتاب یک پایه آمده است برای طرح سؤال در پایه دیگر استفاده شده است. مثلاً از یک معادله تجزیه موجود درکتاب سال سوم برای طرح سؤال سینتیک درکتاب پیش دانشگاهی استفاده شده است.